Αρχαιολογικοί χώροι

Η Θήβα είναι χτισμένη πάνω στην αρχαία και στη μυκηναϊκή ακρόπολη, την Καδμεία. Η ακρόπολη αυτή είχε τείχη κυκλώπεια που σώζονται ακόμη σε μερικά σημεία. Το ανάκτορο, το ΚΑΔΜΕΙΟ, φαίνεται πως ήταν χτισμένο όπως τα μινωικά ανάκτορα. Όταν η πόλη αναπτύχθηκε, το τμήμα που απλωνόταν στην πεδιάδα ονομάστηκε «Θήβαι», ενώ εκείνο που βρισκόταν στην ακρόπολη εξακολούθησε για αρκετό καιρό να λέγεται Καδμεία. Στην περιοχή της αρχαίας Θήβας υπήρχαν πολλά ιερά, από τα οποία το πιo ονομαστό ήταν του Απόλλωνα Ισμηνίου. Γύρω από την Καδμεία είναι και άλλοι λόφοι που χρησίμευαν για νεκροταφεία.
Υπήρχε εκεί και ένα υπαίθριο ιερό του Ηρακλή. Από τα κτίσματα αυτής της ακμής της Θήβας δε σώθηκαν παρά ελάχιστα λείψανα. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τα ρωμαϊκά και τα βυζαντινά. Αντίθετα, από την εποχή της φραγκοκρατίας σώθηκαν δύο πύργοι, από τους οποίους ο ένας κοντά στο σημερινό μουσείο.
Η οικοδόμηση νέων κατοικιών αποτέλεσε σοβαρό εμπόδιο στην αρχαιολογική έρευνα γιατί τα αρχαία κτίρια θάβονταν, καταστρέφονταν στα θεμέλια των νέων. Από το 1963 όμως η οικοδόμηση νέων κτιρίων ελέγχεται από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και έτσι, πολλά λείψανα της αρχαίας ακμής με άφθονα κεραμικά ερευνήθηκαν πλουτίζοντας με τα ευρήματά τους τις αίθουσες του αξιόλογου τοπικού μουσείου.

Χτισμένη σε πεδινή, εύφορη και καλά αρδευόμενη πεδιάδα είναι η πόλη που προμηθεύει την Αθήνα με αγροτικά και κηπευτικά προϊόντα. Τελευταία γνώρισε μεγάλη βιομηχανική ανάπτυξη (υπάρχουν περίπου 120 εργοστάσια). Απέχει 45 χλμ ΝΑ από τη Λιβαδειά, με 21.211 κατοίκους.
Η Θήβα παρουσιάζει μεγάλο ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τη μυθολογία, η πόλη ιδρύθηκε από τον Κάδμο, γιο του Αγήνορα, βασιλιά της Φοινίκης. Τα τείχη της «Καδμείας» κατασκεύασαν οι αδελφοί Ζήθος και Αμφίωνας. Ονομάστηκε Θήβα από τη γυναίκα του Ζήθου, Θήβη. Πρωτοκατοικήθηκε στα τέλη του 3000 π.Χ. -από Προέλληνες, ίσως Κάρες, ανατολικής προέλευσης. Στους Ιστορικούς Χρόνους, η Θήβα, επικεφαλής των άλλων πόλεων της Βοιωτικής Συμμαχίας, ήταν αντίπαλος της Αθήνας. Το 382 π.Χ. καταλήφθηκε από τους Σπαρτιάτες και το 379 π.Χ. ο Πελοπίδας ελευθέρωσε την πόλη. Αργότερα εμφανίστηκε η ένδοξη μορφή του Επαμεινώνδα που με την περίφημη νίκη στα Λεύκτρα, το 371 π.Χ., κατέλυσε την κυριαρχία της Σπάρτης από τον τότε ελληνικό χώρο. Η παρακμή της πόλης άρχισε μετά τη μάχη της Μαντινείας, 362 π.Χ. Το 338 π.Χ. υποτάχτηκε στους Μακεδόνες του Φιλίππου, το 335 π.Χ. καταστράφηκε εκ θεμελίων από το Μέγα Αλέξανδρο -που σεβάστηκε κι άφησε άθικτο μόνο το σπίτι του Πίνδαρου. Ο Κάσσανδρος ξανάχτισε την πόλη το 316 π.Χ. Το 293 και 290 π.Χ. ο Δημήτριος ο Πολιορκητής κατέλαβε την Καδμείο. Το 197 π.Χ. καταλήφθηκε από τους Ρωμαίους. Στη Βυζαντινή περίοδο γνώρισε μεγάλη ακμή με την ανάπτυξη της μεταξουργίας. Η ακμή της συνεχίστηκε στη διάρκεια της Φραγκοκρατίας. Το 1460 κατακτήθηκε από τους Τούρκους, έπαθε μεγάλες καταστροφές στην Επανάσταση του ‘21 και απελευθερώθηκε το 1829.
Αξιοθέατα αποτελούν:

• Το Αρχαιολογικό Μουσείο περιλαμβάνει ευρήματα και αρχαιότητες από την πόλη και από ολόκληρη τη Βοιωτία. Χαρακτηριστικά τα γλυπτά της Αρχαϊκής Εποχής, στήλες Κλασικής Εποχής από τις Θεσπιές και την Τανάγρα, συλλογή σαρκοφάγων με ζωγραφική διακόσμηση Μυκηναϊκής Περιόδου κλπ.

• Οι μυκηναϊκοί τάφοι στην περιοχή.

• Τα «Καστέλια», 500 μ. από το κέντρο της πόλης.

• Τα ερείπια του ναού του Ισμηνίου Απόλλωνα.

• Η πηγή των Αγίων Θεοδώρων γνωστή από την αρχαιότητα ως «Οιδιπόδεια Κρήνη». Σ’ αυτήν ξέπλυνε ο Οιδίποδας τα ίχνη μετά το φόνο του πατέρα του Λαΐου.

• Η κρήνη της Δίρκης, στο φράγκικο υδραγωγείο, μνημείο των χρόνων της Τουρκοκρατίας.

• Η εκκλησία του Ευαγγελιστή Λουκά, στο Α΄ Νεκροταφείο. Εδώ βρίσκεται η λάρνακα, όπου τοποθετήθηκε η σωρός του Ευαγγελιστή.

• Η βυζαντινή εκκλησία της Αγίας Φωτεινής.

• Η υπόγεια πρωτοχριστιανική εκκλησία της Αγίας Αικατερίνης.

• Η μεταβυζαντινή εκκλησία του Αγίου Νικολάου, με ενδιαφέροντα ψηφιδωτά.

• Το μοναστήρι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα «Σαγμοτά» 12 χλμ ΒΑ. Βρίσκεται κοντά στο χωριό Ύπατο, κτίσμα του 12ου αι. Ο εξωνάρθηκας της εκκλησίας του είναι μεταγενέστερος, 15ου ή 16ου αι.

• Το Πτώον -30,5 χλμ ΒΑ- όπου το ιερό του Πτώου Απόλλωνα. ΄Εχουν ανασκαφεί υπολείμματα βωμών, κρηπιδώματα κτιρίων, βάσεις τριπόδων (6ου και 5ου αι. π.Χ.).

Περισσότερα